Jagannath Temple Puri: ప్రపంచంలో అనేక దేవాలయాలు ఉన్నాయి. అనేక రూపాల్లో దేవతలు దర్శనమిస్తారు. కానీ ఒడిశాలోని పూరీ పట్టణంలో ఉన్న జగన్నాథ స్వామి రూపం మాత్రం ప్రతి ఒక్కరినీ ఆలోచనలో పడేస్తుంది. మొదటిసారి చూసే వారికి ఒకే ప్రశ్న వస్తుంది. ఈ దేవుడికి చేతులు ఎందుకు లేవు? కాళ్లు ఎందుకు లేవు? రూపం పూర్తిగా ఎందుకు కనిపించదు? అయినా భక్తులు ఆయనను పూర్ణ బ్రహ్మగా ఎందుకు పిలుస్తారు? ఈ ప్రశ్నలకే ఈ కథనం సమాధానం.
దేవుడు మనలాగే ఉండాల్సిన అవసరం లేదు
చాలా విగ్రహాలు మనుషుల్లా కనిపిస్తాయి. నాలుగు చేతులు, ఆయుధాలు, ఆశీర్వాద ముద్రలు – ఇవన్నీ మనకు దగ్గరగా అనిపించడానికి. కానీ జగన్నాథ స్వామి రూపం ఆ సౌకర్యాన్ని చెదరగొడుతుంది. ఆయన మనిషి ఆకారాన్ని పూర్తిగా అనుకరించడు. ఇదే మొదటి సందేశం. దేవుడు శరీరానికి పరిమితం కాదు. మనం ఊహించిన రూపానికి కూడా పరిమితం కాదు. దేవుడిని అర్థం చేసుకోవడానికి కళ్ళతో చూసే ఆకారం అవసరం లేదు. అనుభూతి ఉంటే చాలు అన్న భావన ఈ రూపంలో దాగి ఉంది.
అపూర్ణంగా మిగిలిన విగ్రహం – దైవ సంకల్పమా?
పూరీ ఆలయ సంప్రదాయం ప్రకారం, జగన్నాథుని విగ్రహం తయారీ మధ్యలోనే ఆగిపోయింది అని నమ్మకం. దానిని పూర్తి చేయకుండా అలాగే ప్రతిష్టించారు. ఎందుకంటే అది దేవుడి సంకల్పమే అని విశ్వసించారు. ఎవ్వరూ దాన్ని సరిచేయాలని ప్రయత్నించలేదు. ఈ విశ్వాసం వెనుక ఉన్న భావం చాలా లోతైనది. జీవితంలో ప్రతి పని పూర్తవకపోయినా అది తప్పు కాదు. కొన్ని విషయాలు అక్కడే ఆగిపోవడం కూడా దైవ చిత్తమే కావచ్చు. అపూర్ణత అంటే తప్పు కాదు అని ఈ రూపం చెబుతుంది.
చేతులు కాళ్లు లేకపోయినా శక్తి తగ్గదు
చేతులు అంటే పని. కాళ్లు అంటే ప్రయాణం. కానీ జగన్నాథ స్వామికి ఇవి కనిపించవు. అయినా ఆయననే జగత్తును నడిపించే శక్తిగా భావిస్తారు. ఇది ఒక గాఢమైన తత్వం. దేవుడి శక్తి శరీర భాగాలపై ఆధారపడదు. ఆయన ఆశీర్వాదం ఇవ్వడానికి చేతులు అవసరం లేదు. భక్తుడి దగ్గరకు రావడానికి కాళ్లు అవసరం లేదు. ఎందుకంటే ఆయన ఇప్పటికే ఎక్కడైనా ఉన్నాడనే నమ్మకం ఉంది. దూరం అనేది భౌతికమైనది మాత్రమే. దైవ సాన్నిధ్యం అంతటా వ్యాపించి ఉంటుంది.
Read Also: Lakshmi vs Kubera: కేవలం భక్తి మాత్రమే కాదు బాధ్యత.. సంపద నిలవాలంటే కుబేరుడి సూత్రం తప్పనిసరి
పెద్ద కళ్ళు – అవగాహనకు ప్రతీక
జగన్నాథుని రూపంలో ముఖ్యంగా కనిపించేది ఆయన పెద్ద, విప్పిన కళ్ళు. అవి ఎప్పుడూ మూసుకోనట్టు ఉంటాయి. ఈ రూపకల్పన యాదృచ్ఛికం కాదు. ఇది అవగాహనకు ప్రతీక. ఆయన అన్నింటిని చూస్తున్నాడనే భావన భక్తుడిలో జాగృతిని కలిగిస్తుంది. మనం చేసే ప్రతి పని, ప్రతి ఆలోచన దైవ దృష్టిలోనే జరుగుతుందనే ఆత్మస్మరణ ఇది. శరీరం సరళంగా ఉంచి, కళ్ళను ప్రధానంగా చూపించడం ద్వారా చైతన్యమే ప్రధానమని తెలియజేస్తుంది.
కలపతో చేసిన రూపం – శరీరం తాత్కాలికం
జగన్నాథ స్వామి విగ్రహం రాతితో కాదు, కలపతో తయారు అవుతుంది. కొన్ని సంవత్సరాలకొకసారి ప్రత్యేక క్రతువుతో కొత్త విగ్రహం ప్రతిష్టిస్తారు. దీనిని నవకలేబర సంప్రదాయం అంటారు. ఇది ఒక గంభీరమైన సందేశం ఇస్తుంది. శరీరం మారుతుంది. రూపం మారుతుంది. కానీ ఆంతర్యం మారదు. చేతులు కాళ్లు లేకపోవడం కూడా ఈ తాత్కాలికత్వాన్ని సూచిస్తుంది. మనిషి రూపాన్ని అతిగా పట్టించుకోవద్దని, లోపల ఉన్న సత్యమే శాశ్వతమని ఈ ఆచారం చెబుతుంది.
అందరికీ దగ్గరైన దేవుడు
జగన్నాథుడు రాజసంగా కనిపించడు. ఆయుధాలు పట్టుకొని యుద్ధ వీరుడిలా ఉండడు. ఆయన రూపం సరళంగా ఉంటుంది. అందుకే ధనికుడు, పేదవాడు, చదువుకున్నవాడు, అక్షరాస్యుడు – ఎవరైనా ఆయన ముందు సమానమే అనిపిస్తుంది. ఆయన రూపంలో గర్వం లేదు. ఆహ్వానం మాత్రమే ఉంది. అందరికీ చేరువ కావాలనే భావన స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అందుకే జగన్నాథ భక్తి సంప్రదాయం ఎప్పుడూ సమానత్వాన్ని ప్రోత్సహించింది.
పూర్ణత అంటే ఏమిటి?
మన జీవితంలో ఏదో ఒక లోటు ఉందని చాలామంది అనుకుంటారు. రూపంలో, సంపదలో, అవకాశాల్లో. కానీ జగన్నాథ స్వామి రూపం ఒక ప్రశాంతమైన సందేశం ఇస్తుంది. చేతులు లేకపోయినా ఆయన అసంపూర్ణుడు కాదు. కాళ్లు లేకపోయినా ఆయనకు ఏ లోటు లేదు. ఎందుకంటే పూర్ణత శరీరంతో రాదు. ఆంతర్యంతో వస్తుంది. మనిషి లోపల సమతుల్యత, విశ్వాసం ఉంటే అతడు కూడా పూర్ణుడే.
అసలు రహస్యం – రూపం కాదు, భావం
జగన్నాథుని రూపం ఒక తత్వబోధ. అది శిల్పకళలోని లోపం కాదు. అది దైవ సందేశం. మనం చూస్తున్నది శరీరం మాత్రమే. కానీ భక్తి చూస్తున్నది సాన్నిధ్యం. రూపం అపూర్ణంగా కనిపించినా భావం సంపూర్ణంగా ఉంటుంది. అదే ఈ దేవుడి అసలు రహస్యం. చేతులు లేవు, కాళ్లు లేవు, అయినా కోట్లాది హృదయాల్లో స్థానం సంపాదించిన దేవుడు జగన్నాథుడు. అపూర్ణంగా కనిపించే ఈ రూపం మన జీవితాలను పూర్ణంగా చూడమని గుర్తు చేస్తుంది.