తెలంగాణ చరిత్రను ఆచార్య కొత్తపల్లి జయశంకర్ సార్కు ముందు, ఆయన తర్వాత అనేలా విభజించినా అతి శయోక్తి కాదు. తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనకు సిద్ధాంతకర్తగా, ఉద్యమానికి మేధోబలంగా, ప్రజలకు మార్గ దర్శిగా ఆయన చేసిన సేవలు చిరస్మరణీయమైనవి. ఆగస్టు 6న జరుపుకునే ఆయన 92వ జయంతి సందర్భంగా ఆయన జీవితాన్ని, ఆశయాలను, ఉద్యమ స్ఫూర్తిని మరోసారి స్మరించుకోవడం తెలంగాణ సమాజం బాధ్యత. 1952లో జరిగిన ‘ముల్కీ ఉద్యమం (నాన్ ముల్కీ గో బ్యాక్ ఉద్యమం)’లో విద్యార్థిగా పాల్గొనడం ఆయన ఉద్యమ జీవితానికి నాంది పలికింది. తెలంగాణ ప్రజలకు రావాల్సిన ఉద్యోగాలు స్థానికేతరుల చేతుల్లోకి వెళ్లడాన్ని ఆయన తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. 1956లో విశాలాంధ్ర ఏర్పడిన తర్వాత తెలంగాణకు జరుగుతున్న అన్యాయాన్ని ఆయన లోతుగా అధ్యయనం చేశారు. ఉద్యోగాలు, సాగునీరు, బడ్జెట్ కేటాయి ంపులు, విద్య, పరిపాలన- ప్రతి రంగంలో తెలంగాణకు జరిగిన వివక్షను గణాంకాలు, చారిత్రక ఆధారాలతో ప్రజల ముందుంచారు.
1969 తెలంగాణ ఉద్యమంలో జయశంకర్ సార్ పాత్ర అపూర్వమైనది. ఉద్యమానికి భావోద్వేగం మాత్రమే సరిపో దని, బలమైన చారిత్రక, ఆర్థిక, రాజ్యాంగ ఆధారాలు అవసరమని ఆయన నిరూపించారు. దేశవ్యాప్తంగా పలు విశ్వ విద్యాలయాలు, సమావేశాలు, సదస్సుల్లో తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్ర అవసరాన్ని వివరించారు. అందుకే ఆయనను తెలంగాణ ఉద్యమానికి ‘సిద్ధాంతకర్త’గా చరిత్ర గుర్తించింది. జయశంకర్ సార్ పోరాటం ఏ ప్రాంత ప్రజలపై కాదు; తెలంగాణకు అన్యాయం జరిగే విధానాలపై. ప్రాంతీయ ఆధిపత్యం, అవకాశాల్లో అసమానత, వనరుల పంపిణీలో వివక్షను ఆయన ప్రశ్నించారు. రాజ్యాంగబద్ధమైన హక్కులు, సమాన న్యాయం, ప్రజాస్వామ్య విలువల కోసం ఆయన సాగించిన పోరాటం నేటికీ స్ఫూర్తిదాయకమే. ఆయన రాజకీయ పదవులు ఆశించలేదు. ప్రజా సమ స్యల పరిష్కారానికే తన జీవితాన్ని అంకితం చేశారు. కాక తీయ విశ్వవిద్యాలయం ఉపకులపతిగా విద్యా రంగంలో సేవలందిస్తూనే, తెలంగాణ ఉద్యమానికి మేధో నాయకత్వం వహించారు. ఆయన నిరాడంబర జీవనం, నిజాయితీ, అంకి తభావం ప్రతి ప్రజాప్రతినిధికి ఆదర్శం. 2014లో తెలంగాణ రాష్ట్రం ఆవిర్భవించినప్పటికీ, జయశంకర్ సార్ కలలు కన్న తెలంగాణ ఇంకా పూర్తిగా సాకారం కాలేదు. రైతుల సంక్షేమం, యువతకు ఉద్యోగాలు, నాణ్యమైన ప్రభుత్వ విద్య, గ్రామీణాభివృద్ధి, వెనుకబడిన వర్గాలకు సమాన అవకాశాలు, పారదర్శక పాలన- ఇవే ఆయన ఆశయాలు. ఇవి పూర్తిగా అమలైనప్పుడే ఆయనకు నిజమైన నివాళి అర్పించినట్లవుతుంది. నేటి యువత జయశంకర్ సార్ జీవితాన్ని అధ్యయనం చేయాలి. వాస్తవాలను తెలుసుకుని సమాజానికి ఉపయో గపడే ఆలోచనలను పెంపొందించుకోవాలి. వ్యక్తిగత ప్రయో జనాల కంటే ప్రజా ప్రయోజనాలు గొప్పవని, అధికారాల కంటే విలువలు శాశ్వతమని ఆయన జీవితం చెబుతోంది. ఆచార్య జయశంకర్ సార్ ఒక వ్యక్తి కాదు– ఒక ఉద్యమం, ఒక సిద్ధాంతం, ఒక స్ఫూర్తి. తెలంగాణ ఆత్మగౌరవం, సామాజిక న్యాయం, సమాన అభివృద్ధి అనే మూడు స్తంభాలపై ఆయన నిర్మించిన ఆలోచనలు శాశ్వతం. ఆయన 92వ జయంతి సందర్భంగా తెలంగాణ ప్రజలందరూ ఆయన ఆశయ సాధనకు పునరంకితం కావాలి. అదే ఆ మహనీయునికి మనం అందించే గొప్ప నివాళి.
బూర్గుపల్లి కృష్ణ యాదవ్
బీసీ జాగృతి సేన రాష్ట్ర అధ్యక్షులు
9866170384