November 17 history: నవంబర్ 17 తేదీ ప్రపంచ చరిత్రలో, ముఖ్యంగా భారత చరిత్రలో కూడా పలు పరిణామాలకు సాక్ష్యమైంది. రాజకీయ చర్చలు, నీటి వనరులపై ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు, సాహిత్యం, కళారంగంలో పుట్టిన ప్రతిభాశాలి వ్యక్తులు, భారత స్వాతంత్య్ర సమరంలో మెరిసిన నాయకులు ఇలాంటి విభిన్న కోణాలు ఈ రోజును ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టాయి. అలాగే ఈ రోజున ప్రపంచ స్థాయి దినోత్సవాలు కూడా జరుపుకుంటారు. వాటన్నింటినీ వరుసగా పరిశీలిస్తే ఇలా ఉంటుంది.
మూడవ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం..
నవంబర్ 17న జరిగిన ముఖ్య సంఘటనలలో ఒకటి 1932లో లండన్ నగరంలో జరిగిన మూడవ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం. భారత రాజ్యాంగ నిర్మాణ దిశగా జరిపిన ఈ చర్చల్లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం మరియు భారత నాయకులు పాల్గొన్నారు. స్వరాజ్యం, రాజకీయ హక్కులు, ప్రాతినిధ్యం వంటి అంశాలపై ఈ సమావేశాల్లో విస్తృత చర్చలు కొనసాగాయి. ఆ కాలంలో భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి ఈ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశాలు కీలకమైన మలుపులుగా భావించబడతాయి.
నీటి వనరుల నిర్వహణ..
ఈ రోజుని మరింత ప్రాముఖ్యం పొందే మరో సంఘటన 2001 సంవత్సరానికి చెందింది. నీటి వనరుల నిర్వహణ, పంచాయతీపై అప్పటి ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాల్లో ఇది ఒకటి. శ్రీశైలం జలాశయం కనిష్ట నీటిమట్టాన్ని 834 అడుగులుగా, నాగార్జునసాగర్ నీటిమట్టాన్ని 510 అడుగులుగా నిర్ణయించినట్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
కర్ణాటకలో నిర్మించిన ఆలమట్టి ఆనకట్ట ప్రభావంతో కృష్ణా నదిలో నీటి లభ్యతలో వచ్చిన మార్పులను దృష్టిలో ఉంచుకొని ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. రెండు రాష్ట్రాల మధ్య నీటి భాగస్వామ్యంపై చర్చలు, వివాదాలు కొనసాగుతున్న సమయంలో తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ఆ సమయంలో పెద్ద చర్చకు దారితీసింది.
ప్రముఖ వ్యక్తుల గురించి..
ఇప్పుడు నవంబర్ 17న పుట్టిన ప్రముఖ వ్యక్తుల గురించి చూస్తే పలు రంగాల్లో చిరస్మరణీయమైన వ్యక్తుల జన్మదినం ఈ రోజునే. 1587లో జన్మించిన జూస్ట్ వాన్ డెన్ వాన్డెల్ డచ్ సాహిత్య రంగంలో తనదైన ముద్ర వేశారు. ఆయన కవిత్వం, నాటక రచనలు యూరోపియన్ సాహిత్యంలో ఇప్పటికీ ప్రస్తావించబడుతుంటాయి.
1878లో అయ్యల సోమయాజులు గణపతిశాస్త్రి పుట్టారు. ఆయన జ్యోతిష్యశాస్త్రం, ఆధ్యాత్మిక రంగంలో విశేష సేవలందించిన పండితుడు. అనేక గ్రంథాలు రచించి శాస్త్రీయ జ్ఞానాన్ని విస్తరించారు. భారత సాంప్రదాయ జ్ఞానానికి ఆయన చేసిన సేవలు ప్రత్యేక గుర్తింపుకు కారణమయ్యాయి.
1900లో సరోజిని నాయుడుకు కుమార్తె పద్మజా నాయుడు భారత రాజకీయాల్లో ప్రముఖ స్థానాన్ని సంపాదించారు. పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్ర గవర్నరుగా పనిచేసిన ఆమె భారత రాజకీయ చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన మహిళా నాయకురాలిగా నిలిచారు.
సినిమా రంగం విషయంలో కూడా ఈ రోజున పుట్టిన వారిలో చాలా మంది గుర్తింపు పొందిన కళాకారులు. 1920లో తమిళ చలనచిత్ర రంగంలో మహానటుడిగా గుర్తింపు పొందిన జెమినీ గణేశన్ జన్మించారు. ఆయన నటన దక్షిణ భారత సినిమా ప్రపంచానికి విశేషమైన ముద్ర వేసింది. 1942లో జన్మించిన మార్టిన్ స్కోర్సెస్ ప్రపంచ సినీ చరిత్రలో అత్యంత ప్రభావశీల దర్శకులలో ఒకరుగా నిలిచారు. ఆయన రూపొందించిన చిత్రాలు సినీప్రియుల మనసులో శాశ్వతంగా నిలిచిపోయాయి.
1961లో జన్మించిన చందా కొచ్చర్ భారత ఆర్థిక రంగంలో కీలక స్థానాన్ని సంపాదించారు. ఐసీఐసీఐ బ్యాంక్ సంస్థలో ప్రధాన పదవులు నిర్వహించిన ఆమె భారత కార్పొరేట్ ప్రపంచంలో మహిళా నాయకత్వానికి ప్రతీకగా నిలిచారు. 1972లో పుట్టిన రోజా సెల్వమణి సినిమారంగం నుంచి రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించి ప్రజలకు మరింత చేరువయ్యారు. 1978లో పుట్టిన కీర్తి రెడ్డి 1990లలో తెలుగు, తమిళ చిత్రాలతో ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకున్న నటి. 1990లో జన్మించిన ప్రణీత వర్థినేని అర్చెరీ క్రీడలో ప్రతిభ కనబరచి భారత వేదికపై తన పేరు నిలిపారు.
నవంబర్ 17 రోజున మరణించిన ప్రముఖుల విషయానికి వస్తే 1928లో భారత స్వాతంత్య్ర సమరంలో ముఖ్య నాయకుడిగా నిలిచిన లాలా లజపతిరాయ్ ఈ రోజున కన్నుమూశారు. ఆయన సేవలు భారతీయులకు నేటికీ ఆదర్శం. 1993లో సంగీత రంగంలో అనేక చిత్రాలకు స్వరాలు అందించిన గురజాడ కృష్ణదాసు వెంకటేష్ మరణించారు. 2009లో కేంద్ర మంత్రిగా, లొక్సభ సభ్యుడిగా సేవలందించిన పర్వతనేని ఉపేంద్ర ఈ రోజున పరమపదించారు. 2012లో శివసేన పార్టీ స్థాపకుడైన బాల్ థాకరే మరణించారు.
ఆయన మహారాష్ట్ర రాజకీయాల్లో ఒక శక్తివంతమైన నాయకుడు. 2015లో విశ్వ హిందూ పరిషత్కు అధ్యక్షుడిగా పనిచేసిన అశోక్ సింఘాల్ కన్నుమూశారు. 2018లో ప్రకటనల ప్రపంచంలో ప్రత్యేక సృజనాశీలతను చూపిన ఆల్కే పదంసీ మరణించారు. 2022లో హైకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ అద్దూరి సీతారాంరెడ్డి మరణించారు.
నవంబర్ 17 రోజున జరుపుకునే దినోత్సవాలలో ప్రపంచ తత్వశాస్త్ర దినోత్సవం ముఖ్యమైనది. జ్ఞానం, తత్వబోధ, భావ విశ్లేషణలకు అంకితం చేసిన ఈ దినాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తిస్తారు. అదేవిధంగా అంతర్జాతీయ విద్యార్థుల దినోత్సవం కూడా ఈ రోజున జరుపుకుంటారు. విద్యార్థుల హక్కులు, విద్యావకాశాలపై అవగాహన పెంచేందుకు ఈ దినోత్సవం అనేక దేశాల్లో పాటిస్తారు. లభారతదేశంలో జాతీయ మూర్ఛ అవగాహన దినోత్సవం కూడా నవంబర్ 17 రోజునే జరుపుకుంటారు. మూర్ఛవ్యాధి గురించి స్పష్టమైన సమాచారాన్ని అందించడం, సమాజంలో ఉన్న అపోహలను తొలగించడం లక్ష్యంగా ఈ దినాన్ని పాటిస్తారు.
ఈ విధంగా నవంబర్ 17 తేదీ రాజకీయ చర్చల నుంచి కళారంగం వరకు, జ్ఞానదినోత్సవాల నుంచి జాతీయ నాయకుల వరకు విస్తరించిన విషయాలతో చరిత్రలో ప్రత్యేకమైన స్థానం సంపాదించింది. గతాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, ప్రముఖులను స్మరిస్తూ, సమాజానికి మార్గదర్శకమైన రోజుగా ఇది నిలుస్తోంది.