Strategic Critical Minerals Cooperation Framework : అంతర్జాతీయ భూరాజకీయాల్లో సరికొత్త అధ్యాయం లిఖిస్తూ భారత్, అమెరికాలు చేతులు కలిపాయి. ఆధునిక ప్రపంచ గమనాన్ని శాసిస్తున్న ‘వ్యూహాత్మక ఖనిజాలు’ (Critical Minerals), ‘అరుదైన లోహాల’ (Rare Earth Elements) మైనింగ్, ప్రాసెసింగ్, సురక్షిత సరఫరాయే లక్ష్యంగా ఇరుదేశాల మధ్య మంగళవారం చారిత్రాత్మక ద్వైపాక్షిక ఫ్రేమ్వర్క్ ఒప్పందం ఖరారైంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చైనా ఏకఛత్రాధిపత్యానికి గండి కొడుతూ, సప్లై చైన్లను మరింత పటిష్టం చేసేందుకు ఈ డీల్ దోహదపడనుంది. క్వాడ్ విదేశాంగ మంత్రుల సదస్సు అనంతరం భారత విదేశాంగ మంత్రి డాక్టర్ ఎస్. జైశంకర్, అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో ఈ ల్యాండ్మార్క్ ఒప్పందాన్ని అధికారికంగా ప్రకటించారు.
చైనా గుత్తాధిపత్యానికి ‘చెక్’.. ఇరుదేశాలకు భారీ ‘లక్’ : హైటెక్ ఎలక్ట్రానిక్స్, సెమీకండక్టర్లు, క్లీన్ ఎనర్జీ టెక్నాలజీస్, డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EV) తయారీకి అత్యంత అవసరమైన అరుదైన లోహాల ప్రాసెసింగ్లో చైనా ఇప్పటివరకు “చేతికి ఎముక లేకుండా” ఏకపక్షంగా వ్యవహరిస్తోంది. ఈ గుత్తాధిపత్యానికి అడ్డుకట్ట వేయడమే ఈ సరికొత్త మైలురాయి ఒప్పందం ప్రధాన ఉద్దేశం.
మైనింగ్, ప్రాసెసింగ్ విస్తరణ
మొదటి అడుగు : భారత్, అమెరికాలు సంయుక్తంగా వ్యూహాత్మక ఖనిజాల వెలికితీత (Mining), శుద్ధి ప్రక్రియ (Processing) రంగాల్లో సాంకేతిక సహకారాన్ని పెంచుకుంటాయి.
సరఫరా గొలుసుల (Supply Chains) రక్షణ
రెండవ అడుగు : చైనా వంటి ఒకే దేశంపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తూ, సురక్షితమైన, నమ్మకమైన ప్రత్యామ్నాయ సరఫరా మార్గాలను అభివృద్ధి చేస్తారు.
రీసైక్లింగ్ & ఇన్వెస్ట్మెంట్స్
మూడవ అడుగు : కేవలం మైనింగ్కే పరిమితం కాకుండా, ఖనిజాల రీసైక్లింగ్ ప్రక్రియను మెరుగుపరచడం, ఉమ్మడి పెట్టుబడులను (Financing) ప్రోత్సహించడం ఈ ఒప్పందం ప్రత్యేకత.
పరస్పర ప్రయోజనాల బంధం: జైశంకర్, మార్కో రూబియో : “ప్రస్తుత అంతర్జాతీయ సవాళ్లు, తీవ్రమైన పోటీ ఉన్న తరుణంలో ఈ ఒప్పందానికి అత్యంత వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యత ఉంది. ఇది కేవలం వ్యాపార ఒప్పందం కాదు, సుస్థిర సప్లై చైన్ల బలోపేతానికి, పరస్పర ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక సహకారానికి దారితీసే ఒక గట్టి పునాది.”
— డాక్టర్ ఎస్. జైశంకర్, భారత విదేశాంగ మంత్రి
ఈ సందర్భంగా అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో మాట్లాడుతూ.. భారతదేశం అమెరికాకు అత్యంత విశ్వసనీయమైన భాగస్వామి అని కొనియాడారు. ఇరుదేశాల ‘ఇన్నోవేషన్ ఎకానమీ’ (ఆవిష్కరణల ఆర్థిక వ్యవస్థ) సురక్షితంగా ముందుకు సాగాలంటే ఈ అరుదైన లోహాల రక్షణ ఎంతో అవసరమన్నారు.
హర్మూజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ టోలింగ్ చట్టవిరుద్ధం: రూబియో ఆగ్రహం : మరోవైపు, అంతర్జాతీయ నౌకాయానానికి అత్యంత కీలకమైన హర్మూజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గుండా వెళ్లే నౌకలపై ఇరాన్ సుంకాలు (Tolls) విధించడాన్ని మార్కో రూబియో తీవ్రంగా ఖండించారు. ప్రపంచంలో ఏ దేశమూ అంగీకరించని ఈ విధానం పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధమని, అంతర్జాతీయ నిబంధనలకు విరుద్ధమని ఆయన మండిపడ్డారు. స్వేచ్ఛా నౌకాయానానికి విఘాతం కలిగిస్తే సహించేది లేదని హెచ్చరించారు.

