National e-Vidhan Application :  ప్రజాస్వామ్య దేవాలయమైన చట్టసభలు ఆధునిక సాంకేతికతను సంతరించుకుంటున్నాయి. కాగితాల కట్టలతో కుస్తీ పడకుండా, అంతా ‘డిజిటల్’ మయమయ్యే దిశగా బిహార్ విధానసభ శనివారం  మరో చారిత్రక ఘట్టానికి వేదికైంది. లోక్‌సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా చేతుల మీదుగా అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన ‘నేషనల్ ఈ-విధాన్ అప్లికేషన్’ (NeVA) ఆవిష్కరణ జరిగింది. అయితే, ఇంతటి కీలకమైన కార్యక్రమంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధినేత, ముఖ్యమంత్రి నితీశ్ కుమార్ జాడ లేకపోవడం రాజకీయ వర్గాల్లో గుసగుసలకు దారితీసింది. 

సెంట్రల్ హాల్ వేదికగా ‘డిజిటల్’ విప్లవం : చట్టసభల కార్యకలాపాలను పూర్తిగా కాగిత రహితంగా మార్చాలన్న లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం రూపొందించిన ‘నేషనల్ ఈ-విధాన్ అప్లికేషన్’ (NeVA)ను బిహార్ అసెంబ్లీలో అమలు చేయనున్నారు. శనివారం అసెంబ్లీలోని సెంట్రల్ హాల్‌లో జరిగిన ప్రత్యేక కార్యక్రమంలో లోక్‌సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా ఈ యాప్‌ను లాంఛనంగా ప్రారంభించారు. దీని ద్వారా సభలో బిల్లుల ప్రవేశం, ప్రశ్నలు-సమాధానాలు, ఓటింగ్ ప్రక్రియ అంతా ట్యాబ్లెట్లు, డిజిటల్ స్క్రీన్ల ద్వారానే జరుగుతుంది.

హాజరైన ప్రముఖులు : ఈ కార్యక్రమానికి బిహార్ అసెంబ్లీ స్పీకర్ ప్రేమ్ కుమార్ అధ్యక్షత వహించగా, రాజ్యసభ డిప్యూటీ చైర్మన్ హరివంశ్ నారాయణ్ సింగ్, కేంద్ర పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి కిరణ్ రిజిజు విశిష్ట అతిథులుగా హాజరయ్యారు. సభను ఉద్దేశించి ఓం బిర్లా మాట్లాడుతూ.. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో పారదర్శకతకు టెక్నాలజీ పెద్దపీట వేస్తుందని ఉద్ఘాటించారు.

నితీశ్ గైర్హాజరుపై చర్చ : సాధారణంగా రాష్ట్ర అసెంబ్లీకి సంబంధించిన ఇంతటి ప్రధాన కార్యక్రమంలో ముఖ్యమంత్రి కచ్చితంగా పాల్గొంటారు. అందులోనూ కేంద్ర మంత్రులు, లోక్‌సభ స్పీకర్ రాష్ట్రానికి వచ్చినప్పుడు ప్రోటోకాల్ ప్రకారం, మర్యాదపూర్వకంగానైనా సీఎం వేదికపై ఉంటారు. కానీ, నితీశ్ కుమార్ ఈ కార్యక్రమానికి హాజరుకాకపోవడం “ప్రస్ఫుటంగా” కనిపించింది. ఆయన గైర్హాజరుకు అధికారికంగా ఎటువంటి కారణం వెల్లడించనప్పటికీ, రాజకీయంగా ఇది ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. సాంకేతికతతో సభ ముస్తాబైన వేళ.. రాజకీయ సమీకరణాల్లో ఏమైనా మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయా అనే కోణంలో విశ్లేషకులు ఈ పరిణామాన్ని చూస్తున్నారు.