Supreme Court Pellet Gun Order : దేశ రాజధాని ఢిల్లీ వీధుల్లో ఎగిసిపడిన నిరసన జ్వాలలు ఇప్పుడు అత్యున్నత న్యాయస్థానం ప్రాంగణానికి చేరాయి. ప్రజాస్వామ్యంలో ఆందోళనకారులను అదుపు చేసేందుకు భద్రతా బలగాలు ఉపయోగించే పద్ధతులు, ప్రయోగించే ఆయుధాల తీవ్రతపై సర్వోన్నత న్యాయస్థానం ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. జంతర్ మంతర్ ప్రాంగణంలో ఇటీవల చోటుచేసుకున్న ఉద్రిక్తతల క్రమంలో భద్రతా బలగాలు ఉపయోగించిన ‘పెల్లెట్ గన్స్’  వ్యవహారంపై సుప్రీంకోర్టు అత్యంత కీలకమైన ఆదేశాలు జారీ చేసింది. శాంతిభద్రతల పరిరక్షణ ఒకవైపు, పౌరుల ప్రాథమిక హక్కుల రక్షణ మరొకవైపు ఉన్న త్రాసులో ఈ అంశం ఎంత తీవ్రమైనదో న్యాయస్థానం వ్యాఖ్యల ద్వారా స్పష్టమవుతోంది.

ఉద్రిక్తతలకు మూలం – ‘చలో పార్లమెంట్’ నిరసనలు: జులై 20న కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ (సిజెపి) నేతృత్వంలో పిలుపునిచ్చిన ‘చలో పార్లమెంట్’ కార్యక్రమం జంతర్ మంతర్ వద్ద తీవ్ర ఉద్రిక్తతలకు దారితీసింది. నీట్ (NEET) పరీక్షల అంశంపై విద్యార్థులు చేపట్టిన ఈ నిరసనలను అడ్డుకునే క్రమంలో భద్రతా బలగాలు, ఆందోళనకారుల మధ్య ఘర్షణ వాతావరణం నెలకొంది. ఈ నిరసనలను విఫలం చేసేందుకు ర్యాపిడ్ యాక్షన్ ఫోర్స్ (RAF) బలగాలు లోహపు పెల్లెట్ గన్స్‌ను ప్రయోగించడంతో పలువురు విద్యార్థులు, పౌరులు తీవ్రంగా గాయపడ్డారు.

అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో సంచలన పిటిషన్: ఆందోళనకారులపై తీవ్ర అంగవైకల్యం, అంధత్వానికి దారితీసే లోహపు పెల్లెట్ గన్స్‌ను పూర్తిగా నిషేధించాలని కోరుతూ మాజీ సెంట్రల్ ఇన్ఫర్మేషన్ కమిషనర్ (సీఐసీ) యశోవర్ధన్ ఆజాద్, గాయపడిన ఇద్దరు బాధితులు సుప్రీంకోర్టులో వ్యాజ్యం దాఖలు చేశారు.

పిటిషనర్ల వాదన: పిటిషనర్ల తరఫున ప్రసిద్ధ సీనియర్ న్యాయవాది బృందా గ్రోవర్ వాదనలు వినిపిస్తూ… నిరసనకారులపై పెల్లెట్ గన్స్ ప్రయోగించడం రాజ్యాంగం ప్రసాదించిన ప్రాథమిక హక్కులు, మానవ హక్కుల ప్రమాణాలకు తీవ్ర విరుద్ధమని పేర్కొన్నారు. గాయపడిన వారికి తక్షణమే అత్యుత్తమ ఉచిత వైద్యం అందించడంతో పాటు తగిన నష్టపరిహారం, పునరావాసం కల్పించాలని కోరారు.

మందుగుండు సామగ్రి రికార్డుల భద్రతకు ఆదేశం: ఈ కీలక వ్యాజ్యంపై సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జాయ్‌మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మోహనలతో కూడిన త్రిసభ్య ధర్మాసనం విచారణ చేపట్టింది.

కేంద్రానికి ఆదేశాలు: జంతర్ మంతర్ వద్ద మోహరించిన ర్యాపిడ్ యాక్షన్ ఫోర్స్ ప్రయోగించిన ప్రతీ మందుగుండు సామగ్రి  రికార్డులను, లాగ్‌బుక్‌లను భద్రపరచాలని కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ధర్మాసనం స్పష్టమైన ఆదేశాలు ఇచ్చింది.

పెల్లెట్ గన్స్ నిషేధంపై ధర్మాసనం వ్యాఖ్యలు: పెల్లెట్ గన్స్‌ను పూర్తిగా నిషేధించాలన్న పిటిషనర్ల విజ్ఞప్తిపై ధర్మాసనం పలు ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది. అత్యవసర పరిస్థితులు, తీవ్ర రూపం దాల్చే అల్లర్లను అదుపు చేసేందుకు పోలీసులకు, భద్రతా బలగాలకు ప్రత్యేక అధికారాలతో పాటు తగిన పరికరాలను వాడే హక్కు ఉంటుందని ధర్మాసనం వ్యాఖ్యానించింది. అయితే, ఈ ఆయుధాల వినియోగంలో పాటించాల్సిన పరిమితులు, పారదర్శకతపై విచారణ జరిపేందుకు సుప్రీంకోర్టు సుముఖత వ్యక్తం చేసింది.

బాధితులకు వైద్య సహాయం – తదుపరి పరిణామాలు: నీట్ నిరసనల్లో పెల్లెట్ దాడుల వల్ల తీవ్రంగా గాయపడిన విద్యార్థులకు, బాధితులకు ఎలాంటి లోటూ రాకుండా అత్యుత్తమ ఉచిత వైద్య సేవలు తక్షణమే అందించాలని ఢిల్లీ ప్రభుత్వాన్ని అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఆదేశించింది.