Balancing Tribal Rights and Development : గిరిజన సంక్షేమం కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా అమలు చేస్తున్న పథకాలకు, అటవీ సంరక్షణ చట్టాలకు మధ్య వివాదం తలెత్తుతోందా? సుప్రీంకోర్టు ఇటీవల ఇచ్చిన ఒక తీర్పు ఈ పథకాల అమలుపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపనుంది? “అటవీ చట్టం-పీఎం ఆవాస్” వివాదంపై ప్రభుత్వం ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకోనుంది? గిరిజన మంత్రి జుయల్ ఓరామ్ ఈ విషయంలో ఎందుకు ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించారు?
కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రి జుయల్ ఓరామ్ మాట్లాడుతూ, ప్రధాన పథకాలైన పీఎం-జన్ మన్ (ప్రత్యేకంగా బలహీనమైన గిరిజన సమూహాల కోసం, లేదా PVTG), దజ్గ్వా (షెడ్యూల్డ్ తెగల గ్రామాలకు) వంటివి “మా గిరిజన సమాజాలకు సమర్థవంతంగా సేవలు అందించడం కొనసాగించాలి” అని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ధారించుకోవాలని అన్నారు. పీఎం ఆవాస్ (PM-AWAS), అటవీ చట్టం (Forest Act) మధ్య తలెత్తిన వివాదంపై సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఆదేశాలను ప్రభుత్వం అధ్యయనం చేస్తోందని ఆయన తెలిపారు.
అటవీ చట్టం-పీఎం ఆవాస్ వివాదం – “రెండు నిబంధనల ఘర్షణ” : అటవీ సంరక్షణ చట్టాలు, ముఖ్యంగా అటవీ (సంరక్షణ) సవరణ చట్టం, 2023, పీఎం ఆవాస్ యోజన వంటి గిరిజన అభివృద్ధి పథకాల అమలు మధ్య కొంత ఘర్షణ తలెత్తుతోంది. అటవీ ప్రాంతాల్లో నివసించే గిరిజనులకు ఇళ్లు నిర్మించడంలో అటవీ చట్టం కొన్ని పరిమితులను విధిస్తోంది. ఇది పీఎం ఆవాస్ వంటి పథకాల లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి అడ్డంకిగా మారుతోందని గిరిజన నాయకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. “ఒక చేత్తో ఇస్తూ, మరో చేత్తో లాక్కున్నట్లు” ఉందని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
సుప్రీంకోర్టు తీర్పు – “న్యాయపరమైన పరిశీలన” : ఈ వివాదంపై సుప్రీంకోర్టు ఇటీవల ఒక తీర్పును వెలువరించింది. అటవీ ప్రాంతాల్లో గిరిజనుల హక్కులు, పర్యావరణ సంరక్షణ మధ్య సమతుల్యతను ఎలా సాధించాలో ఈ తీర్పులో స్పష్టం చేసి ఉండవచ్చు. ఈ తీర్పులోని వివరాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం నిశితంగా అధ్యయనం చేస్తోంది. “న్యాయ దేవత తీర్పును నిశితంగా పరిశీలన” చేస్తున్నారు. ఈ తీర్పును అర్థం చేసుకొని, దానికి అనుగుణంగా పథకాల అమలులో మార్పులు చేయాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.
ప్రధాన పథకాల కొనసాగింపు – “గిరిజన సంక్షేమమే లక్ష్యం” : గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రి జుయల్ ఓరామ్ స్పష్టం చేసినట్లుగా, పీఎం-జన్ మన్ (PM-JANMAN) మరియు దజ్గ్వా (DAJGUA) వంటి ప్రధాన పథకాలు గిరిజన సమాజాలకు సమర్థవంతంగా సేవలు అందించడం కొనసాగించాలి.
పీఎం-జన్ మన్ (PM-JANMAN): ప్రత్యేకించి బలహీనమైన గిరిజన సమూహాల (PVTG) సమగ్ర అభివృద్ధి కోసం ఈ పథకం ఉద్దేశించబడింది. వీరికి గృహ నిర్మాణం, స్వచ్ఛమైన తాగునీరు, రహదారి అనుసంధానం, విద్యుత్, విద్య, ఆరోగ్య సేవలు అందించడం దీని లక్ష్యం.
దజ్గ్వా (DAJGUA): షెడ్యూల్డ్ తెగల గ్రామాల్లో అభివృద్ధిని లక్ష్యంగా చేసుకున్న ఈ పథకం, వారికి అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలను కల్పించడంపై దృష్టి సారిస్తుంది.
సవాళ్లు, పరిష్కారాలు – “ముళ్ళ బాట” : సుప్రీంకోర్టు తీర్పును అధ్యయనం చేసిన తర్వాత, అటవీ చట్టాలకు లోబడి గిరిజన అభివృద్ధి పథకాలను ఎలా అమలు చేయాలనే దానిపై ప్రభుత్వం ఒక స్పష్టమైన కార్యాచరణను రూపొందించాలి. దీని కోసం సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖలు, అటవీ శాఖ, గిరిజన వ్యవహారాల శాఖల మధ్య సమన్వయం అవసరం. “నూతన మార్గాలను అన్వేషించాల్సిన” అవసరం ఉంది. గిరిజనుల హక్కులకు భంగం కలగకుండా, అటవీ సంరక్షణకు కూడా ప్రాధాన్యత ఇస్తూ ఒక మధ్యే మార్గాన్ని కనుగొనడం కీలకం.