Urjit Patel IMF Executive Director : ఒకప్పుడు ఆర్బీఐ గవర్నర్గా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు దిశానిర్దేశం చేసి, పెద్ద నోట్ల రద్దు వంటి చారిత్రక నిర్ణయానికి సాక్షిగా నిలిచిన ఉర్జిత్ పటేల్, ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వేదికపై భారత ప్రతినిధిగా కీలక బాధ్యతలు చేపట్టనున్నారు. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్గా ఆయనను నియమిస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. పదవీకాలం ముగియకముందే ఆర్బీఐ గవర్నర్ పదవికి రాజీనామా చేసి వార్తల్లో నిలిచిన ఆయనకు, మళ్లీ మోదీ ప్రభుత్వమే ఇంతటి కీలక పదవిని కట్టబెట్టడం వెనుక ఉన్న ఆంతర్యమేంటి? ఈ నియామకం భారత ఆర్థిక విధానాలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపనుంది..? కెన్యాలో పుట్టి, ప్రపంచ ఆర్థిక రంగంలో తనదైన ముద్ర వేసిన ఉర్జిత్ పటేల్ ప్రస్థానంలోని కీలక మలుపులేంటి..?
మూడేళ్ల పాటు కీలక బాధ్యతలు: ఆర్బీఐ మాజీ గవర్నర్ ఉర్జిత్ పటేల్ను అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (ఐఎంఎఫ్) ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్గా నియమిస్తూ కేంద్ర సిబ్బంది వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ గురువారం ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ప్రధానమంత్రి నేతృత్వంలోని నియామకాల కమిటీ ఈ ప్రతిపాదనకు ఆమోదముద్ర వేసింది. ఆయన ఈ పదవిలో మూడేళ్ల పాటు కొనసాగనున్నారు. అంతకుముందు ఈ పదవిలో ఉన్న డాక్టర్ కృష్ణమూర్తి సుబ్రమణియన్ను, ఆయన పదవీకాలం ముగియడానికి ఆరు నెలల ముందే కేంద్రం తొలగించడం గమనార్హం.
ఉర్జిత్ పటేల్ ప్రస్థానం – కెన్యా నుంచి ఐఎంఎఫ్ వరకు..
విదేశాల్లో విద్యాభ్యాసం: 1963లో కెన్యాలోని నైరోబీలో ఒక గుజరాతీ కుటుంబంలో జన్మించిన ఉర్జిత్ పటేల్, లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్, ఆక్స్ఫర్డ్, యేల్ వంటి ప్రపంచ ప్రఖ్యాత విశ్వవిద్యాలయాల నుంచి ఆర్థిక శాస్త్రంలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు.
ఐఎంఎఫ్లో తొలి అడుగులు: 1990-95 మధ్య ఐఎంఎఫ్ ప్రధాన కార్యాలయంలోనే అమెరికా, భారత్, మయన్మార్ డెస్క్లలో పనిచేసి అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థపై పట్టు సాధించారు.
భారత్తో అనుబంధం: 1996లో ఐఎంఎఫ్ నుంచి ఆర్బీఐకి డిప్యూటేషన్పై వచ్చి, దేశ బ్యాంకింగ్, ఆర్థిక రంగ సంస్కరణల్లో కీలక సలహాలు అందించారు. ఆ తర్వాత భారత ఆర్థిక శాఖలో కన్సల్టెంట్గా కూడా సేవలందించారు.
ఆర్బీఐ గవర్నర్గా: 2013లో భారతీయ పౌరసత్వాన్ని పొందిన వ్యక్తి ఆర్బీఐ డిప్యూటీ గవర్నర్గా నియమితులయ్యారు. ఆ తర్వాత, 2016 సెప్టెంబర్ 4న ఆర్బీఐ 24వ గవర్నర్గా నియమితులైనట్లు అధికారిక ప్రకటన వెలువడింది. ఈ నియామకం భారత ఆర్థిక రంగంలో ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టంగా పరిగణించబడింది.
పెద్ద నోట్ల రద్దు: ఆయన గవర్నర్గా ఉన్న సమయంలోనే, 2016 నవంబర్ 8న కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ.500, రూ.1000 నోట్లను రద్దు చేస్తూ చారిత్రక నిర్ణయం తీసుకుంది.
అనూహ్య రాజీనామా: అయితే, ప్రభుత్వంతో విభేదాల కారణంగా పదవీకాలం ముగియడానికి దాదాపు 9 నెలల ముందే, 2018 డిసెంబర్ 10న వ్యక్తిగత కారణాలు చూపుతూ ఆయన తన పదవికి రాజీనామా చేసి దేశవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించారు.
తిరిగి అంతర్జాతీయ వేదికపైకి: ఆర్బీఐ మాజీ గవర్నర్ ఉర్జిత్ పటేల్, ఏషియన్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ బ్యాంక్ (AIIB)లో వైస్ ప్రెసిడెంట్గా తమ సేవలు అందించిన అనంతరం, ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) వంటి అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంస్థలో కీలక పదవిని చేపట్టనున్నారు. ఈ నియామకం ఆయన వృత్తి జీవితంలో మరో ముఖ్యమైన అడుగుగా పరిగణించబడింది. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్న ఈ తరుణంలో, ఆయన అనుభవం భారత్కు, ఐఎంఎఫ్కు ఎంతగానో ఉపయోగపడగలదని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

